Güney Afrika’nın neden üç başkenti var?

· Ülkeler

Güney Afrika’nın neden üç başkenti var?

"Güney Afrika’nın başkenti neresi?" sorusuna Pretoria diye cevap vermek yaygın. Bu cevap hükümetin çalıştığı yeri gösterir, fakat ülkenin başkent düzenini eksik bırakır. Yasama Cape Town’da, yargı geleneği Bloemfontein’de yerleşmiştir. Üç şehir farklı devlet işlerini taşır.

Kısaca
  • Pretoria: yürütme ve idare
  • Cape Town: Parlamento ve yasama
  • Bloemfontein: yargı başkenti; Anayasa Mahkemesi Johannesburg’da

Üç şehir, üç görev

Pretoria, devletin idari ve yürütme merkezidir. Union Buildings adlı hükümet kompleksi buradadır. Cape Town ise yasama başkentidir: ulusal Parlamento bu şehirde bulunur. Bloemfontein yargı başkenti olarak anılır. Güney Afrika hükümetinin ülke özetinde bu üçlü açıkça verilir.

Cape Town’daki Güney Afrika Parlamento binası

Parlamento binası, Cape Town. Fotoğraf: Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0.

"Yargı başkenti" ifadesi bütün yüksek mahkemelerin Bloemfontein’de olduğu anlamına gelmez. Ülkenin Anayasa Mahkemesi Johannesburg’dadır. Başkentlere tek bir kurum listesi gibi bakınca bu ayrıntı kolayca gözden kaçar.

Bu dağılım nasıl ortaya çıktı?

1910’da Cape, Natal, Transvaal ve Free State birleştirilerek Güney Afrika Birliği kuruldu. Yönetim işlerinin farklı şehirlerde toplanması bu birlik döneminden kalan bir düzendir. Bugünkü üçlü, coğrafi bakımdan en uygun tek şehrin seçilmesinden çok, bir araya gelen bölgelerin siyasal geçmişini anlatır. O dönemin birliği siyah nüfusu iktidarın dışında bırakıyordu; bu tarihsel bağlamı atlayıp düzeni yalnızca hoş bir coğrafya ilginçliği olarak görmek yanıltıcı olur.

Peki tek başkent sorusuna ne yazılır?

Kısa bir ansiklopedi yanıtında üç şehri görevleriyle birlikte vermek en açıklayıcı yoldur: Pretoria (yürütme), Cape Town (yasama), Bloemfontein (yargı). Yalnızca "Pretoria" yazan bir liste, yönetim merkezini belirtir; Parlamento’nun neden yüzlerce kilometre ötede olduğunu açıklamaz.

Johannesburg başkent mi?

Hayır. Anayasa Mahkemesi orada olsa da hükümetin üç başkent listesinde Johannesburg yer almaz.

Parlamento hangi şehirde?

Cape Town’da.

Kaynaklar