Aylık Siber Tehdit Raporu #1: Fidye yazılımı dünyada ve Türkiye’de ne durumda?

Bu seri her ay Kaspersky’nin herkese açık istatistik sayfasındaki fidye yazılımı ve yerel tehdit verilerini, CISA, Sophos ve Chainalysis gibi başka kaynaklarla yan yana koyar. İlk sayı 14 Eylül ile 13 Ekim 2026 arasını kapsıyor. Bir önceki yazımız Haftalık Güvenlik Bülteni #1 açıklara bakıyordu. Bu yazı virüslere ve fidye yazılımına bakıyor, ayrıca o bültendeki açıkların ne durumda olduğunu güncelliyor.

Önce geçen haftadan devam edenler

Haftalık bültende yazdığımız iki açık, CISA’nın sömürülen açıklar listesine (KEV) 13 Ekim’de girmişti. İkisinin de düzeltme süresi 16 Ekim’de doluyor. CISA’nın 14 Ekim tarihli listesinde yeni dört kayıt daha var ve onların süresi 17 Ekim’de doluyor. Palo Alto açığı için saldırganın kimliği doğrulanmış olması ve ağ erişimi olması gerekiyor. Bu yüzden eski ve yeni açıkları aynı tabloda topladım.

Chrome tarafında geçen haftadan beri geçerli olan uyarı değişmedi: tarayıcı sürümü 155.0.8059.79 veya daha yeni olmalı. Bu arada yeni bir sürüm çıkmış olabilir. Chrome’un Hakkında sayfasından kontrol edin.

Bu veriler neyi ölçüyor?

Kaspersky, kendi antivirüsünü kullanan kişilerin cihazlarında yakaladığı tehditleri ülke ülke yayımlıyor. Burada “yüzde”, o ülkedeki Kaspersky kullanıcılarının kaçında tehdit görüldüğünü anlatıyor. Ülkenin tamamını ölçmüyor. Ayrıca sonuçlar Kaspersky’yi hangi tür kullanıcıların kurduğuna da bağlı.

Dünyada fidye yazılımı

İlk sırada Türkmenistan (%0,78), ardından Uruguay (%0,70) ve Afganistan (%0,66) geliyor. Yemen, Çin ve İran’ı da içeren ilk altı ülkenin hepsi %0,47’nin üstünde. Securelist’in 2. çeyrek raporundaki ilk 10’da da yer alan beş ülke bu aylık listede de var: Türkmenistan, Çin, Kamerun, Pakistan ve Güney Kore. İki farklı dönemde de üst sıralarda olmak kalıcı bir eğilime işaret ediyor olabilir, ama bir ayın verisiyle bunu kesin söylemek zor.

Dünyada ilk sıradaki kayıt (Trojan-Ransom.Win32.Gen.p, %30,72) belirli bir aile değil, “fidye yazılımına benziyor” diyen genel bir tespit. İlk 10’da WannaCry’ın iki varyantı da var. WannaCry 2017’de dünyayı sarsmıştı ve hâlâ yamasız Windows makinelerde görülüyor.

Türkiye’de durum

Kaspersky’nin Türkiye sayfası ayrı bir günlük grafik ve ilk 10 listeleri veriyor. Aşağıdaki sıralar “en çok etkilenen ülke 1. sıra” mantığıyla okunmalı, yani küçük numara daha çok sorun demek.

Tabloya göre genel yerel tehdit ve web tehdidinde ortancanın biraz altındayız. Fidye yazılımı, e-posta ve talep üzerine taramada ise ortancanın üstündeyiz. Fidye yazılımı değerleri iki ondalığa yuvarlandığı için “0,08” ile “0,13” arasındaki fark küçük görünse de sıralama farkı büyük: ilk 45’in içindeyiz.

Grafikte her hafta sonu belirgin bir çukur var. Hafta içi günlerin ortalaması yaklaşık 60.800 bildirim, hafta sonlarının ortalaması yaklaşık 48.100, yani beşte bir kadar az. Olası nedenlerden biri iş bilgisayarlarının hafta sonu kapalı olması. Bu bir yorum, veride gerekçesi yazmıyor.

İlk 10’daki kayıtların beşi “Blocker” adını taşıyor ve toplamları %56,95 ediyor. Kaspersky’de bu ad genellikle dosyaları şifrelemeden ekranı ya da cihazı kilitleyen türlere veriliyor. Dünya listesinde ise ilk sırada genel tespitler var ve WannaCry’ın iki varyantı görünüyor. Türkiye’nin ilk 10’unda WannaCry yok.

Virüs adları ne demek?

Kaspersky’nin tespit adları ilk bakışta anlaşılmaz görünür. Adın parçaları genelde şunu söyler: ilk bölüm türü (Trojan, Backdoor, Hoax), ikinci bölüm platformu (Win32, AndroidOS, Script), son bölüm ise ailenin ya da sürümün adıdır.

Fidye yazılımı nasıl başlıyor ve ne kadar pahalı?

Sophos’un 2026 araştırması, fidye yazılımına yakalanmış 17 ülkedeki 2.158 BT ve güvenlik yöneticisine soruldu. Anket kurumsal ortamları kapsıyor. Evdeki kullanıcıya birebir uymuyor, ama saldırganların hangi kapıdan girdiğini gösteriyor.

İlk dört neden e-posta, kimlik avı, çalınmış parola ve yamasız açık. Yani saldırının büyük kısmı bir kişinin tıklamasıyla ya da bir hesabın ele geçmesiyle başlıyor. Dikkat çeken bir rakam daha var: Sophos, kimlik bilgisi çalınan kurbanların %97’sinde bir tür çok faktörlü doğrulamanın (MFA) açık olduğunu söylüyor. Bu, MFA’nın gereksiz olduğunu göstermiyor. Her hesapta ve en çok hedeflenen yerlerde (VPN, yönetici paneli) gerçekten açık olduğundan emin olmak gerekiyor.

Chainalysis’e göre 2025’te fidye ödeyen kurbanların oranı %28’e düşerek rekor düşük seviyeye indi. 2025’te zincir üstünde en az 820 milyon dolar ödeme izlendi. Ortanca ödeme ise 12.738 dolardan 59.556 dolara çıktı. Sophos’un anketinde şifrelenen verisi olan kurbanların %48’i ödediğini söylüyor. İki rakam farklı yöntemle ve farklı örneklemle ölçüldüğü için doğrudan karşılaştırılmamalı.

Siz ne yapabilirsiniz?

Fidye yazılımı ve diğer virüslerin çoğu aynı birkaç kapıdan giriyor. Aşağıdaki adımlar özel bilgi gerektirmez ve ev kullanıcısı için yeterince etkilidir.

Yöntem ve sınırlar

Bir sonraki sayıda Ivanti ve Windows açıklarının durumunu, KEV’e eklenen yeni kayıtları ve Kaspersky sayfasındaki yeni dönemi bu yazıyla karşılaştıracağım.