Twitter’da #…tutuklansın Etiketleri Bize Neyi Anlatıyor?


Twitter‘da bir tehlike var. Aslında Twitter’da başlayan ve ülke geneline yayılan ve neredeyse bize her gün açık açık “Geliyorum” diye bağıran bir tehlike. #…tutuklansın şeklindeki tweet’ler Türkiye’de bazı şeylerin eksikliklerini bize anlatıyor. Peki neden artık her hafta Twitter’da birilerinin tutuklanabilmesi için bir etiketin gündeme taşınması gerekmekte? Hadi gelin bu konuyu biraz irdeleyelim.

Twitter Hakim

Ağustos ayında kaç tane #…tutuklansın şeklinde etiket var?

Bu tür etiketlere özellike de 2020 yılının ikinci yarısından sonra rast gelmeye başladık. İçinde bulunduğumuz Ağustos ayında ise Twitter’da toplamda 9 kişi için Twitter gündemlerinde etiket açıldı ve bu isim ve etiketler tarihleriyle beraber şu şekilde (sadece Ağustos ayı için):

  1. #EnesAydınTutuklansın – 5 Ağustos 2020 tarihinde saat 6.00 civarlarında gündeme oturmuştur. Yaklaşık 12.400 tweet atılmıştır.
  2. #MusaOrhanTutuklansın – 18 Ağustos 2020 tarihinde saat 19.00 civarlarında gündeme oturmuştur. Aslında 9 Ağustos tarihinde de olay gündeme taşınmaya çalışılsa da 18-20 Ağustos tarihleri arasında 372.000’e yakın tweet atılmıştır. 20 Ağustos günü tutuklanan Musa Orhan tekrar serbest bırakıldığı için geçtiğimiz günlerde tekrar trendlere giren bir olay olmuştur.
  3. #burakaykultutuklansın – 19 Ağustos 2020 tarihinde saat 20.00 civarlarında gündeme oturan bu etiket üzerinde 10.000’e yakın tweet paylaşımı yapılmış.
  4. #CebrailCanKalaycıTutuklansın – 20 Ağustos 2020 tarihinde saat 2.00 civarlarında trendlere ulaşan bu etiket gün içinde 62.000’e yakın tweet paylaşımı aldı. Ayrıca bu etiket bir-iki gün daha gündemdeki yerini tuttu.
  5. #iftiracıRANAtutuklansın – 20 Ağustos 2020 tarihinde gündem olan bu etiket saat 20.00 civarlarında trendlere ulaştı ve 75.000’e yakın tweet paylaşımı yapıldı.
  6. #MuhammedEnesUysalTutuklansın – 22 Ağustos 2020 tarihinde saat 14.00 gibi trenlere ulaşan etiket altında 102.000 paylaşım yapıldı.
  7. #GökhanÖzbolatTutuklansın – 24 Ağustos 2020 tarihinde saat 4.00 dolaylarında gündeme oturan bu etiket ile 10.000 paylaşım yapıldı.
  8. #elifsaritutuklansin – 25 Ağustos 2020 tarihinde saat 16.00 gibi trendlerde olan bu etikette 22.000 paylaşım yapılmış. Ayrıca etiket 26 Ağustos günü de trendlerdeki yerini korumuş.
  9. #ArifKocabıyıkTutuklansın – 25 Ağustos 2020 tarihinde saat 19.00 dolaylarında trendlere girmiş olan bu etiketi kullanarak yapılan paylaşım sayısı ise 10.000 civarlarında. Bu etiket de 26 Ağustos günü de trendlerdeki yerini korumuş.
  10. #musadinctutuklansın – 27 Ağustos 2020 tarihinde saat 15.00 gibi trendlere ulaşan bu etiket için 6.000 civarında paylaşım yapıldı. (Bu yazı yazılırken etiket gündemde olduğundan siz yazıyı okurken daha fazla paylaşım yapılmış olabilir.)

Bunlar sadece geçmiş tarihlerde belli gün ve saatlere dayalı yaptığımız araştırmalar sonucu elde ettiğimiz etiketler. Belki de gözden kaçırdıklarımız olmuş olabilir. Ancak burada şu kesin: Bir ay içerisinde Twitter’da 10 isim için tutuklama istenmiş. Peki bu durum neye işaret etmekte?

Twitter, adliye veya mahkeme mi oldu?

Öncelikle şunu düşünmemiz gerekiyor: Neden suçluların tutuklanması için Twitter’a ihtiyaç duyuyoruz?

Bunun cevabı aslında oldukça basit. Twitter kullansın veya kullanmasın herkes şunun bilincinde: Eğer sosyal medya mecraları olmasa, özellikle de Twitter, bu olayların çoğundan haberimiz bile olmayabilirdi. Çünkü bu gibi olayların hızlı yayılması ve büyük bir kitlenin tepki vermesi sonucunda Twitter’da gündem olması toplum genelinde, en azından Twitter kullananlar arasında, bir etki oluşturuyor. Bu kadar insanın tepki gösterdiği bir ortamda ise haber kanalları da, ilgili kurumlar da kayıtsız kalamıyorlar. Bu noktada, özellikle olaydan insanların haberleri olması ve bunun da gerekli kurumlar tarafından tespit edilmesi için böyle bir hareket başlaması gerekebiliyor.

Her ne kadar birinden zarar görmüş, tacize, şiddete veya cinayete kurban gitmiş insanlar veya yakınları gereken yerlere kendilerini anlatmaya çalışsa da bazen yeterli olmadığını, onlarca başvuruya rağmen korumaya alınmayan insanların bu şekilde desteklenmesi gerektiğini biliyoruz. İşte bu noktada Twitter’da böyle bir farkındalık oluşması gerekebiliyor.

Peki Twitter’da birini tutuklamak için açılan etiketler bir gün sorun teşkil eder mi?

Bu durum bazen hepimizin aklına gelebilir. Bazen birinin dikkat çekmek amacıyla veya keyif için uyduracağı bir olay ile bir etiket gündeme taşınır mı, bir kişi hakkında mesnetsiz iddialar ortaya atılır mı? Bir kişi hiç yapmadığı bir olay üzerinden linç edilir mi? Bunları da sormadan edemiyoruz. Çünkü yazının başındaki 10 maddelik listedeki etiketlerde bulunan her bir kişi yaptıkları iğrençlikler nedeniyle etiketi oluştu ve gündeme taşındı. İşte bu noktada, bunları yapan, birini öldürebilen, taciz edebilen veya bunun gibi şeylere yeltenebilen kişilerin olduğu bir ülkede birini olmadık ithamlarla suçlayıp, Twitter’da linç edilmesini sağlayabilir mi?

İşte bu noktada şöyle bir durum meydana gelir: Her ne kadar büyük bir tepki oluşsa da yargının yapacağı inceleme sonucunda o kişinin masum olduğu anlaşılabilir. Ancak eğer ki oluşan tepki çok yüksek boyutlara ulaşırsa insanları o kişinin masum olduğuna inandırmak da oldukça zor, hatta imkansız olacaktır.

Adaleti neden Twitter’da aramak zorunda kalıyoruz?

Aslında Twitter’da bu gibi olayların gündem olması iyi bir şey. Elbette hiçbirimiz bu tarz olayların yaşanmasını istemeyiz. Ancak baktığımız zaman, ortada böyle bir durum varsa, bunun hiç bilinmemesindense, bilinmesi, toplumsal bir farkındalık oluşması iyi bir durum. Ancak biz, yaşanan bu tarz durumlarda, suçluların tutuklanması için bir etiket başlatmakta sorun. Olay apaçık ortadayken, Twitter’da gündeme, trendlere oturmuşken bir de ayrıyeten tutuklanması için ayrı bir etiket oluşturmak durumunda kalmak için sorunlu kısmı.

Maalesef belli bir süre daha Twitter’da adaleti aramak zorunda kalacağız gibi duruyor. Bunun çözümünü bulmak da zor. Çünkü böyle karışık bir ortamda, kimsenin birbirini dinlemediği, sözlerini sırf başka bir ideolojik görüşten olmadığı için dikkate almadığı bir dönemde bu gibi sorunları kökünden çözmek zor. Ülkemiz şu anda bu gibi sorunları çözebilecek olgunlukta değil maalesef.

Umarız hiçbir zaman birilerinin tutuklaması için etiket açmak ve bunu trenlere taşımak durumunda kalmayız. Umarız ülkemizde hiçbir zaman kötü şeyler için değil, iyi gelişmeler için konuşabiliriz. Hiç kimsenin cinayete kurban gitmediği, kimsenin tacize, fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalmadığı bir ülkede yaşayabiliriz. Bunun hep beraber başarmamız gerekiyor. Aksi halde Twitter’da şu anda adaleti sağlamak için başlayan bu etiketlerin de bir gün suyu çıkabilir. Ancak, her zaman, her konuda toplumsal bir farkındalık, toplumsal bir bilinç oluşması bizim için iyidir. Hep beraber bu gibi sorunların olmadığı bir ülkede yaşamak dileğiyle.


Rıdvan Atmaca

Ben Rıdvan Atmaca. 2003 Bursa doğumluyum. Teknoloji, gündem, tarih konularına meraklıyım. Araştırma yapmak ve öğrenmek en büyük tutkum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir