Archive.org – İnternet Sitesinin Eski Sürümlerini Görme

Hepimiz internette bir şeyler arıyoruz. Ancak bazen bir sitenin eski sürümünü görmemiz gerekebiliyor. Bazen de sitenin belli bölümlerinden silinen yazıları/sayfaları da görüntülememiz gerekebiliyor. İşte bu nedenle ücretsiz bir şekilde faaliyet sürdüren ve internet arşivi oluşturan Archive.org’a gelin yakından bakalım.

Archive.org ne işe yarar, nasıl kullanılır?
Archive.org

Bu internet sitesini kullanmak aslında oldukça basittir. Yapmanız gereken işlem internet sitesine gitmek. Siteye gitmek için tıklayın. Ardından resimdeki yerde mavi kutu içerisine aldığımız yerde bulunan “enter URL or keyword” yazan yere istediğiniz bağlantıyı yazabilirsiniz. Bunun ardından sitenin Archive.org’da kaç defa indekslendiğini görebilirsiniz. Pek fazla ziyaret edilmeyen internet siteleri ve sayfalar çok sık indekslenmezler. Ancak sık ziyaret edilen, örneğin haber siteleri, her gün birkaç defa sunuculara kaydedilir.

Site veya sayfa bağlantısını girdikten sonra sayfada bir takvim belirir. Buradaki tarihlerin üzerinde yeşil veya mavi daireler olur. Bunlar sayfanın o tarihte kaydedilmiş olduğunu gösterir. İşte sizin yapmanız gereken ise size uygun tarihi seçerek istediğiniz kayıt tarihine gitmektir.

Internet Archive neleri arşivler?

Aslında buradaki arşiv sadece internet sitelerini kapsamıyor. Aynı zamanda bu sitede kitap, müzik, APK, televizyon, kütüphane gibi onlarca arşiv bulunuyor. Tabii bunların büyük çoğunluğunun İngilizce kaynaklar olduğunu da belirtmek lazım. Ancak burada şöyle bir durum söz konusu: Siz de siteye kayıt olarak elinizde bulunan dosyaların arşivlenmesini sağlayabilirsiniz. Böylece elinizdeki dosyaların orijinalleri silinse de burada erişilebilir olacaktır. Zaten herkesin elinde bulunan dosyaları da arşivlemesi sonucunda bu kadar farklı kategorilerde binlerce dosya bu internet sitesinde saklanıyor.

Wayback Machine ile neler yapılabilir?

Aslında burada yapabileceğiniz en temel şey; bir sitenin herhangi bir sayfası silindiyse buna ulaşmak olabilir. Bunun haricinde bir Twitter hesabındaki eski, silinmiş tweet gönderilerine ulaşabilirsiniz. Bunu genel olarak her sitede yapabilirsiniz. Ayrıca bir sayfanın eski stillerine bakarak o internet sitesinin zaman içinde tasarımsal olarak ne kadar değiştiğine de bakabilirsiniz.

Archive.org ne kadar zamandır arşivleme yapıyor, diye soracak olursanız hemen cevabını verelim. 1997 yılından beri faal durumdalar ve çok eski zamandan beri interneti kaydetmek için uğraşıyorlar. Aslında günümüz için iyi bir girişim olarak görülse de yıllar önce birilerinin bunu düşünüp daha internetin ilk zamanlarında böyle bir girişim kurmaları gelecek adına o zamandan iyi bir adım attıklarını göstermektedir.

Archive.org hakkında

Bu girişimi teker teker anlatmak çok uzun sürecek bir işlem olur. Ancak kısaca bahsetmek gerekirse, Archive’in Chrome, Firefox gibi tarayıcılar için geliştirdiği eklentiyi kurarak, eklentiye tıkladığınız anda içinde bulunduğunuz sayfanın eski sürümlerini görebilirsiniz. Ayrıca telefon uygulamalarını da cihazınıza indirebilirsiniz.

Ayrıca Internet Archive, bugüne dek toplam 330 milyar web sayfası, 20 milyon kitap ve metin, 4,5 milyon ses kaydı (180.000 canlı konser dahil), 4 milyon video (1,6 milyon Televizyon Haberleri programı dahil ), 3 milyon resim, 200.000 yazılım programı kaydetmiştir. Bu verilere bakarak da interneti kaydetmek amacıyla yıllar önce kurulan bu girişimin aslında ne kadar başarılı olduğunu göstermekte. Aslında Google gibi daha fazla sayfayı görebilecek kadar iyi bir algoritmaya sahip olsa ve sayfaları hemen kaydedebilse belki daha da muazzam olabilirdi.

Archive.org’un tek sıkıntısı ise bu kadar veri barındırdığı için biraz ağır ve yavaş çalışmasıdır. Bu nedenle kullanırken biraz can sıkıcı olabilir. Bu siteyi neden kullanayım ki, diye düşünmeyin. Eminim bir gün size lazım olacak ve gerçekten kullanmanız gerekecektir. Gerisi de sizin siteyi kurcalayıp daha fazla deneyim elde etmenizle alakalıdır. Umarız yararlı olmuştur.

Rıdvan Atmaca

Ben Rıdvan Atmaca. 2003 Bursa doğumluyum. Teknoloji, gündem, tarih konularına meraklıyım. Araştırma yapmak ve öğrenmek en büyük tutkum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir