7 Ekim İnebahtı Deniz Muharebesi

İnebahtı Deniz Muharebesi, 7 Ekim 1571 tarihinde (yazının yayımlandığı gün 449. yıldönümüdür) Osmanlı Devleti ile Haçlı donanmaları arasında, Korint Kıstağı’nda, İnebahtı yakınlarında yapılan deniz muharebesidir.  II. Selim dönemindeki bu muharebede Osmanlı donanması büyük hasar görmüş ve Osmanlı Devleti’nin yükselme dönemindeki en büyük deniz mağlubiyeti olarak isimlendirilmektedir.

İnebahtı deniz savaşı Haçlı ordusunun Osmanlı imparatorluğuna karşı son deniz seferi olarak bilinmektedir. Osmanlı donanmasının yükselme döneminde kaybetmiş olduğu en büyük deniz savaşı İnebahtı deniz savaşıdır. İnebahtı deniz savaşı tarihin dönüm noktalarından olan bir savaştır.

İnebahtı
İnebahtı muharebesinin gerçekleştiği yer
İnebahtı Deniz Muharebesi nedeni

O dönemde Kıbrıs, oldukça hareketli Mısır – İstanbul deniz ticaret yolu üzerinde önemli bir engeldi. Ada Venediklilerin elinde bulunuyor, adada yuvalanan, Venedik desteğindeki Hristiyan korsanlar sık sık ticaret ve hac gemilerini vuruyorlardı. Kıbrıs’ın vaktiyle Müslüman bir ülke olduğu gerekçesiyle fetva alınıp savaş açıldı. Kıbrıs’ın önemli merkezleri Lefkoşa ve Mağusa, zorlu mücadelelerden sonra zaptedildi. Fethi tamamlandıktan sonra Kıbrıs, beylerbeyliği haline getirildi. Osmanlı Devleti’nin Kıbrıs adasını alması, Avrupa’da büyük tepkilere yol açtı. Bunun sonucu olarak Papa V. Pius, İspanya kralı ve Venedik dukası, Osmanlılara karşı birleştiler.

Bu birleşmeyi imza ile de onayladılar.(15 Mayıs 1571) Kutsal İttifak adı verilen bu antlaşmayı, Osmanlılar öğrendiler. Divan’da, bu tarihlerde, bazı görüş ayrılıkları yüzünden anlaşmazlık vardı. Bu durum, alınacak tedbirleri durduruyor, Donanmayı Hümayun amiralliğinin, Preveze’den yazdığı yardım isteklerini cevapsız bırakıyordu. Sonunda Divan, Avrupa karşısına güçlü bir donanma ile çıkma konusunda karara vardı. Ancak Divandaki anlaşmazlık yüzünden, Osmanlı donanmasının başına, bir kara ordusu kumandanı olan Müezzinzade Ali Paşa getirildi. İstanbul’a gelen ikinci bir haber, Osmanlı sularına gelmekte olan Haçlı donanması ile ilgiliydi. Sokullu, bu donanmayı durdurmak görevini de gene bir kara ordusu kumandanı olan Pertev Mehmed Paşa’ya verdi.

İnebahtı (Sıngın) Deniz Savaşı kısaca

Osmanlı imparatorluğu yükselme döneminde denizlerinde büyük bir önemi olduğunu biliyordu. Osmanlı ordusunda bir vezir ve toplamda 4 tane paşa ve 15 de beylerbeyi yer alıyordu. 2. Selim zamanında yapılan Kıbrıs seferi ile birlikte Kıbrıs artık Osmanlıların eline geçmişti. Bu durum en çok Birleşik Krallığa tehdit oluşturuyordu. Çünkü Kıbrıs onlar için bir kral yolu yani en büyük ticaret yolu idi. Bu bölgeyi kaybetmek istemeyen Birleşik Krallık ve haçlı ordusu Osmanlı imparatorluğu ordusuna karşı büyük bir haçlı ittifakı oluşturdu.

Oluşturulan ittifak Osmanlı ordusunu durdurmak içi harekete geçti. Venedik ise Osmanlı ordusunun Adriyatik denizinde durdurmak için kıyılarda konuşlanmıştı. Kıbrıs’ı savunmak isteyen Osmanlı ordusu Magosa’ya çıkarma yaptı. Bu bölgeyi savunarak Kıbrıs’ı haçlı ordusuna karşı savunmayı amaçlıyordu.

Dönemin donanma komutanı Müezzinzade Ali Paşa kendisine verilen görevi titizlikle yaparak bir takım donanmasını Magosa’ya götürdü. Burada ki donanmaları konuşlandırdıktan sonra Rodos boğazına geçerek haçlı ordusuna karşı taarruza geçti. Bu taarruz yaklaşık olarak 6 aydır devam ediyordu. Osmanlı donanması artık yorgun ve bitkin bir hal almaya başladı. Bazı levent beyleri de Osmanlı donanmasından izin isteyerek bu muharebeden ayrılıyordu. Bu esnada Adriyatik denizi kıyılarında yer alan Venedik ordusu donanması Osmanlı donanmasına karşı taarruza geçti. Bu taarruz esnasında Osmanlı donanması ağır kayıplar verdi.

Bu taarruz neticesinde Osmanlı donanması büyük ölçüde azalmıştı. Savaş kış mevsimine denk bazı gemiler inşa faaliyetlerine devam etmek zorunda kaldı. Haçlı ordusu Osmanlı donanmasına karşı taarruzlarına devam etti. Sonuç olarak ise Osmanlı donanması burada kayıplar vererek geri çekilmek zorunda kaldı. Haçlı ordusu böylelikle Osmanlı donanmasına karşı büyük bir zafer elde etmiş oldu.

İnebahtı Savaşı

İki donanma 17 Cemâziyelevvel 979’da (7 Ekim 1571) İnebahtı körfezinde karşı karşıya geldi. İki tarafın gemi sayısı hakkındaki bilgiler oldukça farklıdır. Osmanlı donanmasında yaklaşık 230 gemi, 25.000 savaşçı, müttefik donanmasında ise 243 gemi ve 37.000 savaşçı bulunmaktaydı. İki donanma arasındaki asıl önemli fark, Osmanlı donanmasının uzun süren yorucu ve yıpratıcı savaşlardan sonra zayıf düşmesi, müttefik donanmasının ise taze bir kuvvete sahip olmasıydı. Öğleye doğru başlayan ve akşam güneş batarken sona eren savaş çok şiddetli ve kanlı oldu. Osmanlı donanmasında 20.000 kişinin öldüğü bu savaşta başta Kaptanıderyâ Müezzinzâde Ali Paşa olmak üzere on bir sancak beyi ve alay beyleri, tersane eminiyle kethüdâsı ve pek çok reis hayatını kaybetti.

Trablusgarp Beylerbeyi Câfer Paşa ve Müezzinzâde Ali Paşa’nın iki oğlunun da aralarında bulunduğu 3000 kişi esir düştü. Pertev Paşa’nın gemisi de batırıldı ve serdar denizden yaralı olarak güçlükle kurtarıldı. Sadece Uluç Ali Paşa, müttefik donanmasına verdiği kısmî zarardan sonra usta manevralarla kendisine ait otuz gemiden oluşan filoyu savaş mahallinden çıkarmayı başardı ve süratle oradan uzaklaştı. Bütün Osmanlı donanmasında 190 gemi ya batmış veya ele geçirilmiş, gemilerdeki 15.000 forsa da serbest kalmıştı. Müttefik donanmasında ise 8000 ölü, 21.000 yaralı yanında on beş kadırga batmış ve pek çoğu da tahrip olmuştu. Ayrıca donanma kumandanı Don Juan yaralandığı gibi Don Kişot müellifi Cervantes de sol kolunu kaybetmiş ve pek çok İspanyol, İtalyan ve Maltalı asilzade ölmüştü.

İnebahtı Deniz Savaşı Katolik Hristiyan dünyasının son büyük Haçlı seferidir, kalıcı sonuçları olmayan geçici bir zafer niteliği taşımaktadır. Çünkü Kutsal İttifak’ın asıl amacı olan Kıbrıs Osmanlılar’dan geri alınamadığı gibi Venedik çok geçmeden yeni bir ahidnâme ile dostluk kurmak, Kıbrıs için savaş tazminatı vermek ve Zenta adası için ödediği haracı arttırmak zorunda kalmıştır. Yeniden inşa edilen ve kısa sürede Akdeniz’e açılan Osmanlı donanması, karşısında mukabele edecek bir donanma bulamamış, ayrıca Tunus tamamen fethedilmiştir. Bununla beraber İnebahtı Deniz Savaşı, XV. yüzyıldan beri Hristiyan Avrupa’da var olan Türklerin yenilmezliği efsanesini yıkmıştır.

İnebahtı’nın sonuçları
  • Haçlı ordusu bu muharebeyi kazandı.
  • Osmanlı imparatorluğu Akdeniz’de prestij kaybetmiş oldu.
  • Tunus fethedilerek Osmanlı imparatorluğu hakimiyetine geçti.
  • Osmanlı ordusu savaştan 6 ay sonra tekrardan güçlü bir donanma oluşturdu.
İnebahtı Savaşı videolu anlatım

TRT Avaz tarafından hazırlanan YouTube videosunu izlemek için aşağıda bulunan videoyu oynatabilirsiniz. Biraz eski olduğu için görsel olarak çok da başarılı değil.

Kaynaklar: Vikipedi, İslam Ansiklopedisi, Milliyet

Rıdvan Atmaca

Ben Rıdvan Atmaca. 2003 Bursa doğumluyum. Teknoloji, gündem, tarih konularına meraklıyım. Araştırma yapmak ve öğrenmek en büyük tutkum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir